JAMES BURNHAM: „13 ZASAD MAKIAWELIZMU” Jamesa Burnhama znamy przede wszystkim jako autora Rewolucji menedżerskiej (1941) oraz Walki o świat (1947). W wydanym pod koniec lat osiemdziesiątych Słowniku amerykańskiego konserwatyzmu L. Filiera obszerny skądinąd biogram Burnhama wymienia obie książki jako najważniejsze (obok Samobójstwa Zachodu, 1985) prace w dorobku publicystycznym autora. Uczeń Burnhama, jego polityczny dłużnik i […]
OTTON VON BISMARCK „KONWENCJA ALVENSLEBENA“, GEDANKEN UND ERINNERUNGEN , ROZDZIAŁ XV W Petersburgu dość długo panowało rozdarcie pomiędzy absolutyzmem a polonofilstwem (Polonismus) w stosunku do ruchu w Polsce, który rozpoczął się – równocześnie z przełomem politycznym we Włoszech i nie bez związku z nim – od żałoby w całym kraju, kościelnych uroczystości pamięci o ojczyźnie […]
ERIK VON KUEHNELT-LEDDIHN ANTYFASZYZM Pierwodruk: „Nowy Świat“, 28-29 XI 1992 W Niemczech toczyła się gorąca dyskusja na temat pomnika ofiar „faszyzmu” w Hamburgu. Jego autor to znany rzeźbiarz austriacki, Alfred Hrdlicka. W rzeczywistości faszyzm – zjawisko czysto włoskie – nie ma na swym koncie ofiar narodowości niemieckiej. Radni Hamburga i artysta mieli w istocie […]
GIORGIO AGAMBEN O PRAWDZIE I O FAŁSZU Zgodnie z oczekiwaniami faza 2 [włoskiego Exitplanu] na mocy ministerialnego dekretu sankcjonuje – w większym lub mniejszym zakresie – istniejące ograniczenia konstytucyjnie zagwarantowanych wolności, choć jest to dozwolone wyłącznie na mocy ustawy. Jednak nie mniej ważne jest ograniczenie prawa człowieka, nie zawarowanego w żadnej konstytucji: prawa do prawdy, […]
Z AFORYZMÓW JOHANNESA GROSSA Prawda jest taka, że Adorno już przed Auschwitz nie potrafił napisać żadnego wiersza. Opór przeciwko Hitlerowi rośnie z każdym dniem. Kiedy filozofowie projektowali przyszłość, to na końcu miał czekać raj. Kiedy wielcy architekci jak Le Corbusier czy Niemeyer projektują przyszłość, natychmiast objawia się antycypowane piekło. Życie bynajmniej nie karze tego, kto […]
Lou A. Rollins Ze „Słownika Lucyfera” Abdykować – rzucić posadę monarchy, aby uniknąć odstrzelenia lub zastrzelenia. Ambicja – pragnienie, aby coś z siebie zrobić, na przykład pośmiewisko, głupca lub ofiarę. Agnostyk – bogobojny ateista. Amerykanista – osoba, która wie, że Ameryka jest najbardziej wolnym krajem na świecie, ale nie ma pojęcia, który kraj jest drugim […]
WALTER POST PRZYCZYNY I WOJNY ŚWIATOWEJ Zmiana europejskiej konstelacji mocarstw W ostatniej ćwierci XIX wieku europejski system państw zdominowany był przez pięć wielkich mocarstw: Anglię, Francję, Niemcy, Austro-Węgry i Rosję. Do 1890 r. sojusz trzech cesarzy – Niemiec, Austro-Węgier i Rosji gwarantował stabilny, pokojowy ład europejski. Pokonana w niemiecko-francuskiej wojnie 1870/1871 Francja, izolowana poprzez dyplomację […]
MICHAEL KLONOVSKY AFORYZMY Pokój komunałom, wojna modom! W swoim najgłębszym wnętrzu nikt nie jest demokratą. Kiedy umilknie bitewny zgiełk dyskursów, na placu boju pozostaną ci zmuszani do milczenia. Im więcej lewicowych partyjniaków siedzi w parlamentach, tym bardziej palącą sprawą staje się „walka przeciwko prawicy”. Służenie nobilituje. Proza inżyniera socjalnego uprawiana przez Jürgena Habermasa jest współczesną […]
Fragment książki: Maren Röger, Ucieczka, wypędzenie i przesiedlenie. Medialne wspomnienia i debaty w Niemczech i w Polsce po 1989 roku, przeł. Tomasz Gabiś, Studia Brandtiana Translationes vol.5 , Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy`ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydawnictwo Nauka i Innowacje, Poznań 2016. Istotne funkcje w niemieckich produkcjach telewizyjnych poświęconych kompleksowi wypędzenia emitowanych po […]
Fragment książki: Jana Fuchs, Miejsce po Wielkiej Synagodze. Przekształcenia placu Bankowego po 1943 roku, przeł. Tomasz Gabiś, przedmowa Jerzy S. Majewski, Żydowski Instytut Historyczny, Warszawa 2016 (s.38-42) Niniejsza praca analizuje jeden z przykładów odnowy, w wielkim stopniu zniszczonego, miasta, w warunkach systemowej zmiany politycznej. Wskazuje nie tylko na konkretne, widoczne zmiany w panoramie miasta, […]